Finance anders doen Voeg toe aan favorieten

Finance Anders Doen
Geld als sociale technologie voor een leefbare toekomst

De financiële logica van rendement, groei en risicospreiding is doorgedrongen tot in de haarvaten van ons alledaags bestaan. Het resultaat is een zwaar gemonetariseerde samenleving met een economisch- en financieel systeem die faciliteren dat de grenzen van onze planeet worden overschreden en sociale ongelijkheid alleen maar toeneemt.

Waarom dit programma?
Je werkt met geld en ziet het stromen naar wat rendement oplevert, niet naar waar het echt nodig is. Dat is geen ontsporing: het systeem doet precies waarvoor het ontworpen is. Het is gebouwd om kapitaal te laten groeien, niet om het leven te dienen. Geld maakt geld door een steeds grotere claim te leggen op de toekomst en legt daarmee de rekening bij toekomstige generaties. Jij weet dat het anders moet, maar hoe verander je een systeem waar je zelf deel van bent?

Geld is een sociale afspraak, en afspraken kunnen we herzien. In vijf dagen ontleed je met economen, bankiers, toezichthouders en activisten hoe het financiële systeem werkt, wie het stuurt en waar het al kantelt: van publiek geld en nieuwe eigendomsmodellen tot divestment en collectief kapitaal.

Je ontdekt welke hefbomen jij zelf in handen hebt, als professional, belegger of burger. Die vertaal je naar een concrete praktijkopdracht.

Wat we doen
In vijf dagen onderzoeken we hoe het financiële systeem té groot, té geconcentreerd en té fragiel is geworden en welke concrete veranderingen nodig zijn. We verkennen alternatieven: van publiek geld en democratische kapitaalsturing tot nieuwe eigendoms modellen en regeneratief investeren. We wisselen diepe analyse af met spellen, werkbezoeken, dialoog en actieve verkenning. We leren van gastdocenten die vooroplopen in de financiële transitie, van experts uit de praktijk tot denkers die het systeem herontwerpen.

Voor wie

• Je werkt in of rondom de financiële sector: bij een bank, pensioenfonds of toezichthouder, als belegger, ondernemer of beleidsmaker.
• Je voelt dat het financiële systeem fundamenteel anders moet, en dat groene labels en ESG-scores daarvoor niet genoeg zijn.
• Je wilt doorgronden hoe geld ontstaat, waar het naartoe stroomt en wie die richting bepaalt.
• Je kijkt verder dan kwartaalcijfers en rendementsdoelen, en zoekt concrete manieren om kapitaal te laten stromen naar sociale rechtvaardigheid binnen ecologische grenzen.
• Je zoekt bondgenoten in de financiële wereld om de transitie samen in gang te zetten.

Wat levert het op

• Een helder raamwerk: je leert het financiële systeem te doorgronden: hoe geld werkt, waar het naartoe stroomt en welke machtsstructuren het systeem op zijn plek houden.
• Inzicht in alternatieven: je maakt kennis met alternatieven voor het huidige systeem, zoals publiek geld, democratische kapitaalsturing en regeneratief investeren.
• Handelingsperspectief: je ontdekt hoe jij, als individu of met je organisatie, kunt bijdragen aan de financiële transitie.
• Verbinding met de praktijk: je leert van voorbeelden en casuïstiek en ontmoet pioniers.
• Een inspirerende gemeenschap: je ontmoet gelijkgestemden die samen willen bouwen aan een financieel systeem dat het leven dient.

Programma
Dag 1: Setting the scene
Met Hans Stegeman (hoofdeconoom Triodos Bank) en Shinta Oosterwaal (hoofddocent De Groene Afslag School)

We beginnen bij de basis: Wat is het financiële systeem, hoe is het financiële systeem ingebed in het economische systeem, welke machtsstructuren houden het systeem op zijn plek en hoe kan er iets veranderen? In de ochtend neemt Hans Stegeman je mee in de kern van de transformatie naar een financieel systeem dat de maatschappij te dient, de verandertheorie en een passend economische van postgroei raamwerk. Gedurende de dag ervaren we wat er misgaat in het huidige financiële systeem middels een serious game.

Dag 2: Geld, betaalsystemen, cryptocurrencies en digitale euro.
Met Ernst Hobma, Menno Broos (De Nederlandse Bank) en Thomas Siderius (Community wealth building).

Betalingen vormen het zenuwstelsel van de economie – onzichtbaar wanneer ze werken, onmiddellijk voelbaar wanneer ze haperen. Toch is dit systeem steeds meer in handen van een handvol private spelers gekomen. We onderzoeken hoe betalingssystemen werken, wie er controle over heeft, en welke alternatieven er zijn: van publieke betalingsinfrastructuur tot digitaal centrale bankgeld én de alternatieve financiele structuren in lokale gemeenschappen.

Dag 3: Kapitaal mobiliseren voor regeneratie
Met Joeri de Wilde, Lucas Mol, Lambert de Pater en Denise Harleman.

Kapitaal stroomt, maar waarheen precies? We duiken in de vraag waarom zoveel geld circuleert binnen de financiële sector zelf, terwijl de reële economie schreeuwt om investeringen in woningen, natuur, zorg en transitie. We verkennen hoe kapitaalallocatie werkt, welke actoren er actief zijn, en waar kapitaal allemaal naartoe stroomt. We bespreken waarom sommige zaken van waarde toch geen weinig financiering krijgen. Ook verkennen we waarom aandeelhouderswaarde dominant is geworden, en welke alternatieven er zijn: van democratische kapitaalsturing en nieuwe eigendomsmodellen tot regeneratief investeren. Hoe kunnen we geld laten stromen naar wat het leven dient?

We duiken met Lucas Mol en Lambert de Pater in de ondernemerspraktijk van De Groene Afslag met een rondleiding door het bijzondere pand en een dialoog over impact financieren. Daarna maken we kennis het baanbrekende voorbeeld van Collectief Kapitaal, de beweging die structuren van ongelijkheid doorbreekt en in nieuwe vormen van samenleven en kapitaalverdeling. Met Denise Harleman onderzoeken we, rauw, eerlijk en open, hoe machtsstructuren in ons leven en wat het vraagt om gelijkwaardig samen te leven met geld als middel.

Dag 4: Delegitimering; activisme en advocacy
Met Hiske Arts (fossielvrij) en Anna Koolstra

Transitie is niet alleen het opbouwen van het nieuwe, maar ook het ontmantelen van het oude. Deze dag verkennen we delegitimering als financiële strategie: hoe verliest het fossiele en extractieve geldsysteem zijn vanzelfsprekendheid, zijn maatschappelijke licentie en macht? Hiske Arts neemt ons mee in de praktijk van desinvesteringscampagnes: hoe pensioenfondsen, banken en instellingen onder druk van burgers hun geld terugtrekken uit de fossiele industrie en wat dat doet met de legitimiteit van een hele sector. Anna Koolstra laat zien hoe een bank advocacy inzet om de spelregels van het financiële systeem zelf ter discussie te stellen. Samen onderzoeken we wat het betekent om niet alleen anders te bouwen, maar ook bewust af te breken en welke rol jij daarin kunt spelen met het geld dat door jouw handen gaat.

Dag 5: Jouw rol in de financiële transitie
Met Christiaan Uittenbosch, Ruth van de Belt en Shinta Oosterwaal.

We starten met Christiaan Uittenbosch met een wandeling in de natuur en de inzichten die 3,8 miljard jaar natuurlijke wijsheid aanreikt voor het financiële systeem. Daarna blikken we met Shinta Oosterwaal terug en werken we aan een concrete praktijkopdracht: hoe vertalen we deze inzichten naar concrete acties om bij te dragen aan een duurzamer, rechtvaardiger en veerkrachtiger financieel systeem. Welke hefbomen heb jij tot je beschikking, als professional, als burger, als belegger? We ondersteunen elkaar in het formuleren van intentie en actie. Ruth van de Belt vertelt je over de financiële transitie kamer, de plek op De Groene Afslag voor de finance community die de transitie in praktijk brengt.

DOCENTEN
SHINTA OOSTERWAAL

Shinta Oosterwaal is econoom en hoofddocent aan De School van De Groene Afslag. Ze ziet economie als een levend maatschappelijk weefwerk, met patronen die niet alleen systemen, maar ook mensen vormen. In haar onderwijs en onderzoek nodigt ze uit om die patronen te herzien en de mythe van normaal te doorbreken, zowel in collectieve systeemstructuren als in ons innerlijke wereld. Met traditionele en vernieuwende economische perspectieven, systeemdenken en moreel kompas verkent ze hoe waarden als wederkerigheid, rechtvaardigheid, vrijheid en samenleven richting kunnen geven aan een economie met relevantie in de tijd waarin we leven.

HANS STEGEMAN

Hans Stegeman is hoofdeconoom bij Triodos Bank. Hij is verantwoordelijk voor economisch en duurzaamheidsonderzoek van Triodos bank, evenals de impactstrategie. De rode draad in alles wat hij doet is het besef dat ons economisch systeem fundamenteel moet veranderen en dat de financiële sector daarin een cruciale rol speelt. Hij is gepromoveerd econoom, en voordat hij bij Triodos in dienst trad, werkte hij bij de Rabobank, het CPB (Centraal Planbureau) en vakbond FNV. Hij schrijft columns voor diverse media, waaronder het Financieele Dagblad en Vrij Nederland en onderhoudt zijn eigen blog.

ERNST HOBMA

Ernst Hobma is economisch onderzoeker bij Triodos Bank en werkt vanuit deze rol aan de visie van de bank op het financieel systeem. Hij is als PhD-kandidaat verbonden aan de Erasmus Universiteit, waar hij onderzoek doet naar de rol van bankleningen in verduurzaming. Hij woont in Utrecht en doet graag duursport.

ANNA KOOLSTRA

Anna Koolstra is Advocacy Manager bij Triodos Bank. In die rol werkt ze aan verandering naar een duurzaam, rechtvaardig financieel systeem. Eerder werkte zij voor Buitenlandse Zaken binnen de Europese instituties en bij het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening aan betaalbaar wonen. Zij bekijkt maatschappelijke vraagstukken als samenhangende systemen waarin beleid, economie en sociale structuren elkaar beïnvloeden.