Natuurlijk anders doen Voeg toe aan favorieten

Natuurlijk anders doen
Leren van 3,8 miljard jaar aan natuurlijke intelligentie

Lang voordat er geld of markten waren, was er de rijkdom van bodem, water en licht. Elke economie wortelt in de natuur. Wie het weer normaal maakt om de natuur als uitgangspunt te nemen en naar die wortels te luisteren, ontdekt een economie die het leven dient.

Waarom dit programma?

De manier waarop we produceren, consumeren en organiseren is losgeraakt van de levende wereld waar we van afhankelijk zijn. Dat leidt tot onnatuurlijke fenomenen van verspilling, uitputting en organisaties zonder veerkracht. De natuur gaat anders te werk: wat sterft, voedt nieuw leven, ecosystemen nemen niet meer dan ze kunnen teruggeven en na verstoring herstelt het leven zich. Je weet intuïtief dat de levende wereld je meer kan leren dan de laatste managementtheorie en wilt daar concreet mee aan de slag.

In dit programma is 3,8 miljard jaar natuurlijke intelligentie je kompas. Je gaat bij zonsopgang de Bussumse hei op, maakt een deep map van het landschap en ontwerpt met de principes van biomimicry.

Wat levert het op?

• Een herstelde relatie met de natuur je ervaart dat je geen toeschouwer bent van de natuur, maar er deel van uitmaakt. Die verbondenheid neem je mee, in je werk en in je leven.
• Ruimte om te zijn door te vertragen, buiten te zijn en in stilte te luisteren ontstaat een ander soort weten: voelbaar, lichamelijk en richtinggevend. Dit brengt je terug bij wat er werkelijk toe doet.
• Natuurlijk ontwerpdenken je leert met biomimicry hoe principes uit ecosystemen houvast bieden voor innovatie, besluitvorming en samenwerking.
• Een ecologisch economisch perspectief je krijgt zicht op de regeneratieve economie, postgroei en de rechten van de natuur, en op hoe systemen kantelen.
• Een netwerk voor de lange termijn deelnemers blijven vaak verbonden, en het programma is regelmatig het startpunt voor nieuwe initiatieven en samenwerkingen.

Voor wie?

• Je voelt een diepe betrokkenheid bij de natuur en maakt je zorgen over wat er met de levende wereld gebeurt.
• Je ziet de natuur niet zomaar als decor of uitje, maar als inspiratiebron om de dingen echt anders te doen.
• Je voelt al langer dat onze economie niet klopt met de patronen die je in de natuur waarneemt.
• Je wilt je verbondenheid met de natuur laten doorwerken in je werk, team, organisatie of onderneming.
• Je zoekt taal en handvatten die de brug slaan tussen je ecologische bewustzijn en je professionele rol.

Wat gaan we doen

Dit programma leeft: we bewegen met de groep en de omgeving mee. We werken binnen én buiten, met hoofd, hart en handen. We werken met dialoog, reflectie, ontwerp opdrachten, ervaringsmomenten, natuurbeleving, en concrete praktijkvoorbeelden. Onze docenten zijn katalysatoren die verhalen, modellen, tools en oefeningen aanbieden. Het echte werk zit in het voortdurend vernieuwen van ons denken en handelen, en in het samen ontdekken van nieuwe mogelijkheden voor onszelf, onze organisaties en de wereld.

Dag 1: Aarden in de verandering
Met Shinta Oosterwaal en Ruben Jacobs

Een zachte landing op De Groene Afslag met een kennismaking en het openen van de gezamenlijke ruimte.

We verkennen de verandertheorie van De Groene Afslag. Hoe verhouden symptomen, systemen en verhalen zich tot elkaar? Waar loopt het oude systeem leeg, en waar groeit het nieuwe al? Net als in de natuur gaan afsterven en ontkiemen hand in hand. Met het Two Loops-model als kaart leggen we de ervaringen, lessen en inzichten van de afgelopen dagen naast elkaar. Zo zien we waar de wijsheid van de natuur het verschil kan maken in de transitie.

In de middag gaan we de hei op en verkennen we het landschap én onze manier van kijken: van observeren naar echt ontmoeten. We onderzoeken vragen als:

• Wat is natuur, wat is cultuur en waar ligt de grens?
• Hoe beleven we de ruimte tussen mens en natuur?
• Wat betekent het om samen te vallen met de natuur?

Eenmaal terug introduceren we de vier ecologische principes van Barry Commoner en verkennen we wat het betekent om deze aan te wenden als organiserende principes voor onze maatschappij.

Dag 2: Onze positie in de natuur.
Met Christiaan Uittenbosch

Deze dag starten we met de Deep Time Walk, een individuele beleving al wandelend door 4,6 miljard jaar natuur. Bij terugkomst reflecteren we op onze plek in deze omvangrijke geschiedenis.

De middag is een verdiepende verkenning van de intrinsieke waarden van de natuur, haar ecologische wijsheid en onze plek te midden daarvan. In veel inheemse tradities geldt: als je verdwaald raakt, letterlijk of innerlijk, helpt het niet om te versnellen; je vindt richting door even stil te staan en contact te maken met de plek waar je bent en vanuit daar weer te leren navigeren. Hoe vinden we onze weg weer zonder moderne technologie en wat is ervoor nodig om onze relatie met de natuur te herinneren?

Na het inchecken in je kunstzinnige hotelkamer eten we samen een daghap in ons restaurant en besluiten we de avond met film en dialoog. De overnachting, het diner en het ontbijt zijn inbegrepen in de prijs.

Dag 3: Life’s principles & Biomimicry thinking
Met Saskia van den Muijsenberg

Biomimicry Thinking is een manier van ontwerpen en beslissen waarbij je de natuur als inspiratiebron én toetssteen gebruikt. Wat als onze producten, processen en systemen zouden functioneren zoals levende systemen? Je ziet voorbeelden van biomimicry-innovaties, technisch én sociaal, en werkt vervolgens aan een herontwerp voor je eigen werkcontext. We beginnen buiten, met opnieuw anders kijken: de natuur als model, mentor en maatstaf. Hoe organiseert een mierenkolonie zich zonder top-down sturing? Hoe creëert een bos overvloed zonder uitputting? Welke condities creëren paddenstoelen voor hun nageslacht? Welke patronen helpen ons maatschappelijke transities begrijpen? En welke rol kun jij daarin nemen?

Dag 4: Deep Mapping
Met Arita Baaijens

Samen met stichting Living Landscapes ontwikkelde Baaijens een methode; Deep Mapping, waarmee, naast materiële kwaliteiten van bijvoorbeeld landschap en water ook niet-tastbare elementen in kaart kunnen worden gebracht. Dat laatste is niet onbelangrijk omdat conflicten over de inrichting van de publieke ruimte zelden over feiten gaan maar bijna altijd over emoties. In een deep map komen al deze aspecten én de belangen van al het leven aan bod.

Een deep map kun je omschrijven als een biografie van een gebied of landschap in woord, beeld en/of geluid. Het bevat plaatsgebonden verhalen, persoonlijke ervaringen, informatie over flora, fauna,machtsverhoudingen, en het gebruik van het gebied door de tijd heen. Er is aandacht voor zichtbare en onzichtbare aspecten van water, landschap en de relaties daartussen. Deep maps vormen het begin van een gesprek over betekenis van een gebied.

Dag 5: Van inzichten naar praktijk
Met Shinta Oosterwaal

We maken de stap van het buitenleven naar de samenleving. Wat we in vijf dagen hebben waargenomen, ervaren en geleerd, mag landen in ons werk, in onze organisaties en in de wereld om ons heen.

Op de laatste dag pakken we de verandertheorie van dag 1 er nog eens bij, we bespreken de rollen & taken in de transitie en identificeren welke rol jou het beste past. Daarna maken we concreet hoe jij de inzichten van de afgelopen dagen in jouw praktijk wilt brengen. Je vertaalt de lessen uit de natuur naar je eigen werkzaamheden en/of kijkt waar in jouw organisatie ruimte is om te bewegen zoals de natuur dat doet.

In kleine groepen delen we onze ideeën en geven we elkaar richting en tegenspraak om vervolgens plenair de dag te eindigen. Zo vertrek je niet alleen met nieuwe inzichten, maar ook met een plan, met handvatten en met een netwerk van gelijkgestemden dat je onderweg blijft steunen.