Voedsel anders DoenOver de broodnodige transitie van ons voedselsysteem
Voedsel gaat niet alleen over wat we eten, maar om de verbinding tussen lichamelijke gezondheid en ecosysteem gezondheid, tussen sociale cohesie en economische organisatie. Zo raakt de voedseltransitie de kern van ons bestaan.
Waarom dit programma?
Een derde van ons voedsel wordt verspild, terwijl niet iedereen toegang heeft tot gezond eten. Bodems raken uitgeput en boeren staan onder druk. Je voelt dat het voedselsysteem fundamenteel anders moet en je wilt precies weten waar de ruimte zit.
In vijf dagen ga je terug naar de basis. Je doorgrondt waarom het voedselsysteem zo hardnekkig vastzit en ontdekt hoe je met andere invalshoeken naar voedsel kunt kijken en hoe pioniers het systeem ombuigen. Je ervaart de praktijk van ‘anders eten & drinken’ op De Groene Afslag. Op ’t Gagel, een toonaangevende regeneratieve boerderij, ga je met je handen in de grond en zie je hoe bodemherstel en een gezond bedrijfsmodel natuurlijkerwijs samen kunnen gaan. Ten slotte vertaal je jouw inzichten in levensvatbare plannen voor jouw praktijk. Je vertrekt met de nodige systemische inzichten om jouw rol te nemen in de voedseltransitie en een netwerk van gelijkgestemden.
Wat levert het op? - Systemisch inzicht je begrijpt hoe het huidige voedselsysteem werkt en waar de hefbomen voor verandering liggen.
- Verbinding met de praktijk je bezoekt pioniers, zoals een regeneratieve boerderij waar je met je handen in de grond gaat.
- Een nieuw perspectief je leert symptomen omdenken tot kracht, geïnspireerd door initiatieven die het al anders doen.
- Een concrete volgende stap je vertaalt de inzichten naar jouw context en weet hoe jij bijdraagt aan de voedseltransitie, klein of groot.
- Een inspirerende gemeenschap je wordt deel van een netwerk van mensen die actief werken aan een regeneratief voedselsysteem.
Voor wie? - Je bent werkzaam in het voedselsysteem of je bent op een andere manier betrokken bij voedsel en ziet dat het huidige voedselsysteem mens, bodem en boer te kort doet.
- Je wilt het systeem doorgronden en ontdekken waar jij zelf of met je organisatie het verschil kunt maken.
- Je wilt niet alleen praten over verandering, maar er ook aan werken met je handen in de grond en concrete plannen maken voor veranderingen in jouw praktijk.
- Je ziet jezelf als deelnemer aan een levend systeem en zoekt anderen die dat ook doen.
Wat gaan we doen?
Dag 1: IntroductieMet Monique Könings (Natuuropleiding) en Geert van der Veer (Herenboeren)
We duiken in de bodem van onze geboorteplek en ontdekken hoe die ons gevormd heeft. Wat heeft bodem te maken met karakter? En met vitaal voedsel? In de middag gaan we aan de slag met 'het probleem'. Samen met ondernemer Geert onderzoeken we van groot naar klein ons huidige voedselsysteem en horen we verhalen uit de praktijk.
Dag 2: Ecologisch bewustzijn en de nieuwe economieMet Egbert Mulder (Circular Leadership) en Shinta Oosterwaal (hoofddocent School Groene Afslag)
Je ervaart het overview effect: het fenomeen dat astronauten beschrijven wanneer ze de aarde vanuit de ruimte zien – een overweldigend besef van de schoonheid en kwetsbaarheid van onze planeet, en van de onderlinge verbondenheid van al het leven. Deze ervaring maakt onze relatie met de aarde voelbaar en bespreekbaar. In de middag duiken we in de anatomie van ons huidige economische denken en doen, we traceren hoe ons huidige voedselsysteem daarvan is doordrenkt en verkennen samen het verhaal van een nieuwe economie vanuit een ecologisch perspectief.
Dag 3: VoedselverspillingMet Joël Broekaert en Chloé Rutzerveld (food designer)
Een derde van al het voedsel wordt verspild, terwijl voor veel mensen geen (gezond) voedsel beschikbaar is. Hoe kan dat? En wat kunnen we eraan doen? We duiken in dit vraagstuk en ontdekken pioniers die dit symptoom hebben omgedacht tot inspirerende initiatieven.
Joël is restaurantrecensent en (culinair) journalist voor NRC. Hij schreef ook jaren voor tijdschrift Vrij Nederland onder de naam ‘de Alleseter’. Hij is ook bekend van zijn tv-programma’s Joël Lokaal, De Smaak van Joël en De Vijf Smaken van Joël (en als bijna-Slimste Mens.)
Chloé Rutzerveld is food designer en onderzoekt nieuwe manieren van voedselproductie en -consumptie. Door wetenschap, technologie en design te combineren, ontwikkelt ze speculatieve toekomstscenario's die ons laten nadenken over hoe ons voedselsysteem er anders uit zou kunnen zien – van 3D-geprinte eetbare ecosystemen tot alternatieve eiwitbronnen.
Dag 4: Het veld in, regeneratie bij Bodemzicht - 't GagelMet Anne van Leeuwen (Bodemzicht - 't Gagel)
We bezoeken 't Gagel in Lochem: een regeneratieve Lenteland-boerderij van 45 hectare waar vier jonge boeren werken aan een radicaal divers productielandschap. Met een no-dig groentetuin, regeneratieve begrazing, duizenden fruitbomen en een boomkwekerij laten zij zien dat je bodem kunt herstellen én een gezond bedrijfsmodel kunt bouwen. De boerderij fungeert als internationaal leercentrum voor regeneratieve landbouw.
Hoe herstel je bodemvruchtbaarheid? Wat vraagt cyclisch werken in plaats van lineair? Hoe maak je landbouw winstgevend zonder de aarde uit te putten? Anne deelt de praktische én economische realiteit. We stellen vragen, gaan met onze handen in de grond en ervaren wat anders werken betekent – inclusief het ongemak, de experimenten en de doorbraken.
Dag 5: Integratie en afrondingMet Monique Könings (Natuuropleiding) en Saskia Dorssers (Slow Food Youth Network)
We blikken terug op wat we hebben verkend, ervaren en begrepen. We werken aan een concrete praktijkopdracht: hoe vertaal je de inzichten van deze week naar jouw werkelijkheid? Welke eerste stap wil zich nu zetten? We ondersteunen elkaar in het formuleren van intentie en actie, en sluiten af in de keuken van De Groene Afslag waarmee we ons samenzijn markeren. Een voedselsysteem dat al het leven dient, begint hier.